Woordenboek

Korte verklaringen van woorden die op de soortpagina's terugkomen. Geen vervanging van een wetenschappelijke flora.

E

Eenjarig: De plant kiemt, bloeit en sterft binnen één groeiseizoen. Alleen het zaad overwintert, zoals bij de grote klaproos.
Ent: Twee planten die tot één plant zijn gemaakt: de onderstam en het ras erboven. De entplaats is de verdikking laag op de stam.
Epifyt: Een plant die op een andere plant groeit zonder daar voedsel uit te halen, zoals veel orchideeën.

Tweejarig: De plant maakt het eerste jaar een rozet en bloeit het tweede jaar, zoals vingerhoedskruid.
Tweehuizig: Mannelijke en vrouwelijke bloemen staan op aparte planten, zoals bij hulst en taxus.

Vaste plant: De plant leeft meerdere jaren. Vaak sterft het blad in de winter af terwijl de wortels blijven.

Heester: Een houtige plant die zich vanaf de grond vertakt, zonder één duidelijke stam. Een struik.
Halfheester: De plant verhout deels, zoals lavendel. Het jonge deel kan invriezen terwijl de basis blijft.
Handvormig: De nerven of lobben ontspringen vanuit één punt, zoals bij esdoorn.
Hartvormig: Het blad heeft een inkeping bij de steel, zoals bij hosta en linde.
Hechtwortel: Een wortel waarmee een klimmer zich vastzet, zoals klimop. De plant voedt zich daar normaal niet mee.
Halfschaduw: Een plek met een deel van de dag zon, of gefilterd licht onder een open kroon. Geen diepe schaduw.
Humus: Verteerd organisch materiaal in de bodem. Het houdt vocht vast en maakt zware grond luchtiger.

Boom: Een houtige plant met meestal één stam en een kroon. De grens met een struik is in de tuin vaak een keuze van snoei.
Bladverliezend: Het blad valt in de herfst of winter af. De plant is niet dood.
Bol: Een ondergrondse voorraad van verdikte bladbases, zoals bij tulp en narcis.
Bestuiving: Het overbrengen van stuifmeel naar de stempel, waarna zaad of vrucht kan ontstaan. Veel fruitrassen hebben een ander ras nodig.

Wintergroen: Het blad blijft in de winter zitten, zoals bij hulst, klimop en taxus.
Wortelstok: Een ondergrondse stengel waaruit nieuwe scheuten komen, zoals bij lelietje-van-dalen.
Winterhard: De plant overleeft de winter buiten in het klimaat waar het etiket op doelt. In Nederland telt ook de natheid van de grond.
Waardplant: De plant waarvan een insect eet of waarop het zijn eieren legt, zoals jacobskruiskruid voor de sint-jansvlinder.

Inheems: De soort hoort van nature in het betreffende gebied thuis. Aangeplant of ingezaaid is niet hetzelfde als wild.
Invasief: Een uitheemse soort die zich zo sterk uitbreidt dat andere soorten worden verdrongen. Niet elke exoot is invasief.
Iepenziekte: Een schimmel die iepen verwelkt, verspreid door kevers. Aangetast hout hoort niet naast gezonde iepen te blijven liggen.

Stinzenplant: Een voorjaarsplant die bij oude buitenplaatsen is aangeplant en daar is verwilderd, zoals het sneeuwklokje.
Schutblad: Een blad bij de bloem dat zelf op een bloemblad lijkt, zoals het witte blad van de lepelplant.
Samengesteld blad: Een blad dat uit meerdere deelblaadjes bestaat, zoals bij es, vlier en lijsterbes. Het geheel valt als één blad af.
Standplaats: De combinatie van licht, wind, vocht en beschutting op de plek waar de plant staat.
Snoeigroep: Bij clematis: het moment en de diepte van snoei, afhankelijk van of de plant op oud of jong hout bloeit.
Spore: Het voortplantingsmiddel van varens en mossen. Geen zaad en geen bloem.
Stek: Een stuk stengel, blad of wortel dat uitgroeit tot een nieuwe plant met dezelfde eigenschappen als de ouder.
Schijnvrucht: Een vrucht waarbij het vlezige deel niet alleen uit het vruchtbeginsel bestaat. De vijg is er een voorbeeld van.
Scherm: Een bloeiwijze waarbij de bloemstelen uit één punt komen en een plat vlak vormen, zoals bij fluitenkruid.

Uitlopers: Scheuten die over of onder de grond nieuwe planten maken, zoals bij maagdenpalm.
USDA-zone: Een indeling op gemiddelde minimumtemperatuur. Nederland valt grofweg in de zones 7 en 8. De zone zegt niets over natte klei.

Knol: Een verdikte stengel of wortel zonder de lagen van een bol, zoals bij krokus en dahlia.
Katje: Een hangende of opstaande bloeiwijze met veel kleine bloemen, zoals bij berk, els en hazelaar.
Knotten: Terugsnoeien tot een verdikte kop, zoals bij een knotwilg, waarna nieuwe loten uitlopen.
Kleinfruit: Bessen, bramen, frambozen en druiven: houtige planten die kleiner blijven dan een appel- of perenboom.

Onderstam: De wortels en stamvoet waarop een fruitras is geënt. De onderstam bepaalt hoe groot de boom wordt.

Gelobd: De bladrand heeft diepe insnijdingen die niet tot de middennerf gaan, zoals bij eik en klimop.
Gezaagd: De bladrand heeft tanden die naar de bladtop wijzen, zoals bij een roos.
Gaafrandig: De bladrand is glad, zonder tanden, zoals bij de beuk.

Lancetvormig: Het blad is veel langer dan breed en loopt spits toe.
Leiboom: Een boom waarvan de takken in een plat vlak worden geleid, vaak tegen een muur of langs draden.

Doorn: Een scherpe, verhoute punt die uit de stengel zelf komt, zoals bij meidoorn. Een stekel van een roos zit meer op de opperhuid.
Droogtetolerant: De gevestigde plant overleeft een periode zonder regen. Jonge aanplant heeft vaak alsnog water nodig.
Drainage: De mate waarin water wegloopt. Slechte drainage betekent een bodem die na regen lang nat blijft.

pH: De zuurgraad van de bodem. Lage pH is zuur, hoge pH is kalkrijk. Hortensia's laten dat soms in hun kleur zien.

Mulch: Een laag organisch materiaal op de bodem, zoals blad of compost, die uitdroging en dichtslaan remt.

Calciumoxalaat: Kristallen in onder meer aronskelkachtigen. Ze veroorzaken irritatie bij kauwen. Veel kamerplanten bevatten ze.
Cultivar: Een gekweekte selectie met een naam tussen aanhalingstekens, zoals een druif Boskoop Glory. Een zaailing lijkt er niet automatisch op.

Afharden: Een plant die binnen stond, over een paar dagen aan buitenlicht en wind wennen voor je haar definitief buiten zet.

Zuurminnend: De plant wil een lage pH. Blauwe bes en rododendron horen daarbij. Kalk en hard leidingwater werken tegen.

Juglon: Een stof uit wortels en blad van de walnoot die de groei van veel andere planten remt.