Kennis
Bloeikalender voor de Nederlandse tuin
Een tuin die alleen in juni bloeit, is negen maanden groen of kaal. De kalender hieronder koppelt maanden aan soorten uit de gids. Gebruik haar om gaten te zien, niet om alles tegelijk te planten.
Winter en vroege voorjaar
Januari en februari zijn de maanden van nieskruid, sneeuwklokje en de katjes van hazelaar. De bloei is klein en juist daarom waardevol. Plant deze soorten waar je ze vanuit het raam ziet, niet achter in een donker perk.
Voorjaar
Maart tot mei dragen bollen: krokus, narcis, tulp en blauwe druifjes. Magnolia en sierkers bloeien kort. Een late nachtvorst kan die bloei in één nacht bruin maken.
Zomer
Juni tot augustus is het hoofdseizoen van roos, lavendel, zonnehoed en eenjarigen als cosmea. Blijf plukken bij dahlia en cosmea. Een border die je alleen bekijkt, bloeit korter dan een border die je oogst.
Herfst
September en oktober horen bij herfstanemoon, hemelsleutel en chrysant. Klimop bloeit pas als de scheuten volwassen zijn, en die bloei is voedsel voor insecten als de rest al zaad heeft gezet.
Kies hieronder een maand. Soorten zonder bloeimaand, zoals veel kamerplanten, ontbreken bewust: hun waarde zit in het blad, niet in een bloemkalender.
Bloeit in oktober
8 soorten in de gids

Chrysanthemum
Chrysant
Chrysanten bloeien als de dagen korten, van september tot de vorst. Tuinvormen die als vaste plant worden verkocht, overleven een Nederlandse winter alleen op doorlatende grond. De potchrysant uit de supermarkt is een kamerplant voor één seizoen.
Volle zon · september, oktober en november
Foto: Prince ovy, CC BY-SA 4.0

Cosmos bipinnatus
Cosmea
Cosmea is een eenjarige met fijn blad en eenvoudige bloemen die blijven komen zolang je ze plukt. Zaai haar na ijsheiligen. Op te rijke grond maakt ze meer blad dan bloem.
Volle zon · juli, augustus, september en oktober
Foto: Joydeep, CC BY-SA 3.0

Dahlia
Dahlia
Dahlia's bloeien van juli tot de eerste nachtvorst, op voorwaarde dat je ze blijft plukken. De knollen zijn niet betrouwbaar winterhard in een natte Nederlandse tuin. Rooien na de eerste vorst is de zekere weg.
Volle zon · juli, augustus, september en oktober
Foto: Muhammad Mahdi Karim, GFDL 1.2

Hylotelephium spectabile
Hemelsleutel
Hemelsleutel bloeit laat, met platte schermen die van groen naar roze en daarna naar bruin verkleuren. De vlezige bladeren verdragen droogte. De uitgebloeide schermen zijn in de winter nog structuur in de border.
Volle zon · augustus, september en oktober
Foto: DenesFeri, CC BY-SA 4.0

Eriocapitella hupehensis
Herfstanemoon
De herfstanemoon bloeit van augustus tot in oktober met roze of witte schotels boven een pol gelobd blad. Eenmaal aangeslagen breidt ze zich uit. Verplanten vindt ze niet prettig.
Halfschaduw, Volle zon · augustus, september en oktober
Foto: JJ Harrison ( https://www.jjharrison.com.au/ ), CC BY-SA 3.0

Hedera helix
Klimop
Klimop is inheems, wintergroen en nuttig voor insecten en vogels. De hechtwortels zetten zich vast op metselwerk. Op een jonge of beschadigde muur is dat een slecht idee; op een boomstam is de plant zelden de oorzaak van het omvallen, al maakt een zware mantel een boom wel windgevoeliger.
Schaduw, Halfschaduw, Volle zon · september en oktober
Foto: Hladac, CC BY-SA 4.0

Bellis perennis
Madeliefje
Het madeliefje bloeit laag in het gras, van het vroege voorjaar tot ver in de herfst als er gemaaid wordt. Het is een inheemse plant van korte vegetatie, geen borderplant die een meter hoog wordt. Dit is geen wildplukgids.
Volle zon, Halfschaduw · maart, april, mei, juni, juli, augustus, september en oktober
Foto: AnRo0002, CC0

Symphyotrichum novae-angliae
Nieuw-Engelse aster
Deze aster bloeit van september tot de vorst met paarse of roze bloemen en is voedsel voor late insecten. Ze wil zon en lucht, anders komt er meeldauw op het blad. Knip haar in de winter niet tot een kale pol als je de zaden voor vinken wilt laten staan.
Volle zon · september en oktober
Foto: The Cosmonaut, CC BY-SA 2.5 ca
Veelgestelde vragen
Waarom bloeit mijn plant buiten de genoemde maand?
Een warm voorjaar of een stadstuin verschuift de bloei. De maanden in de gids zijn de normale piek in Nederland, geen klok.
Hoe krijg ik het hele jaar bloei?
Combineer een winterbloeier, een bol, een vroege heester, een zomerborder en een herfstvaste plant. Vijf goede soorten doen meer dan dertig die allemaal in juni pieken.
Tellen groene bloemen mee?
Ja, als de plant dan bloeit. Klimop en veel bomen bloeien onopvallend. De kalender noemt ze toch, omdat insecten die bloei wel gebruiken.
Soorten bij dit onderwerp

Galanthus nivalis
Gewoon sneeuwklokje
Het sneeuwklokje bloeit als de rest van de tuin nog kaal is. De bollen willen in de zomer lichte schaduw en een bodem die niet uitdroogt onder een haag. Ze zaaien en delen zich als je ze met rust laat.
Halfschaduw, Schaduw · januari, februari en maart
Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Tulipa
Tulp
Tulpen plant je in de herfst, op een plek die in de zomer droog mag worden. Botanische tulpen komen elk jaar terug; veel grote hybride bloemen doen dat alleen als de bol na de bloei blad mag houden en de grond niet nat blijft.
Volle zon · april en mei
Foto: Dina L, CC0

Lavandula angustifolia
Lavendel
Echte lavendel is de betrouwbaarste soort voor Nederlandse tuinen. Ze wil volle zon, schrale grond en een snoeibeurt na de bloei. Op natte klei zonder drainage wordt ze houtig en sterft ze in de winter af.
Volle zon · juni, juli en augustus
Foto: Didier Descouens, CC BY-SA 4.0

Eriocapitella hupehensis
Herfstanemoon
De herfstanemoon bloeit van augustus tot in oktober met roze of witte schotels boven een pol gelobd blad. Eenmaal aangeslagen breidt ze zich uit. Verplanten vindt ze niet prettig.
Halfschaduw, Volle zon · augustus, september en oktober
Foto: JJ Harrison ( https://www.jjharrison.com.au/ ), CC BY-SA 3.0

Hedera helix
Klimop
Klimop is inheems, wintergroen en nuttig voor insecten en vogels. De hechtwortels zetten zich vast op metselwerk. Op een jonge of beschadigde muur is dat een slecht idee; op een boomstam is de plant zelden de oorzaak van het omvallen, al maakt een zware mantel een boom wel windgevoeliger.
Schaduw, Halfschaduw, Volle zon · september en oktober
Foto: Hladac, CC BY-SA 4.0
