Hortensia (Hydrangea macrophylla). kishimoto_toshio, CC BY 4.0. Bron op Wikimedia Commons

Hydrangeaceae

Hortensia

Hydrangea macrophylla

De boerenhortensia bloeit met bollen of schermen van juli tot ver in de herfst. Of ze volgend jaar bloeit, hangt af van de snoei: de meeste oude rassen bloeien op hout van vorig jaar. De kleur verschuift met de zuurgraad van de grond, maar alleen bij roze en blauwe vormen.

Tuinplanten Zomerbloemen Snijbloemen

Vergelijking (0/3)

Kenmerken

Familie: Hydrangeaceae
Hoogte: 1–2 m
Groeiwijze: Bladverliezende heester
Standplaats: Halfschaduw, Volle zon
Grond: Klei, Leem, Veen
Water: Hoog
Bloeit: juli, augustus en september
Bloemkleur: Roze, Blauw, Wit
Blad: Ovaal, Gezaagd, Groen
Vrucht: Geen opvallende vrucht
Winterhardheid: Winterhard. Bloemknoppen kunnen bij late vorst bevriezen, vooral op een oostenwind.
In Nederland: Niet inheems

Oorsprong

Kuststreken van Japan. De boerderijhortensia is in Europa al generaties lang gekweekt.

Uiterlijk

Brede, getande bladeren en grote bloeiwijzen. De opvallende 'bloemen' zijn vaak steriele lokbloemen; kleine vruchtbare bloemen zitten ertussen of ontbreken bij gevulde vormen.

Bladeren

Het blad is ovaal, de rand is gezaagd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.

Bloei en vruchten

Bloeit: juli, augustus en september. Vrucht: geen opvallende vrucht.

Verzorging

Water geven

De naam zegt het al: hortensia wil niet uitdrogen. Geef in droge zomers diep water, liever twee keer per week veel dan elke dag een scheut. Potten drogen sneller dan de border.

Lichtbehoefte

Ochtendzon en middagschaduw is ideaal. Volle zon kan, als de grond vochtig blijft. Diepe schaduw geeft veel blad en weinig bloem.

Temperatuur

De struik is winterhard. Bescherm jonge knoppen niet met plastic, dat maakt ze juist natter en kouder.

Voeding

Een organische bemesting in het voorjaar. Te veel stikstof geeft slappe scheuten. Voor blauw op zure grond bestaat speciale mest met aluminium; op kalkrijke klei blijft een blauw ras roze.

Grond

Humusrijk en vochthoudend. Zure grond geeft bij daarvoor geschikte rassen blauwe bloemen, neutrale tot kalkrijke grond roze. Witte rassen verkleuren niet.

Snoeien

In maart knip je dode bloemen terug tot het eerste gezonde knoppenpaar. Oude takken die niet meer bloeien, kun je bij de grond weghalen. Snoei niet alles kort: dan mis je de bloei van rassen die op oud hout bloeien. Pluimhortensia (Hydrangea paniculata) is een andere plant en bloeit juist op eenjarig hout.

Onderhoud

Laat uitgebloeide schermen in de winter zitten; ze beschermen de knoppen een beetje en zien er berijpt mooi uit. Mulch met blad, niet tegen de stam aan.

Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.

Giftigheid

Blad en bloem bevatten cyanogene glycosiden. Inname veroorzaakt maagklachten. Niet gebruiken in de keuken en buiten bereik van huisdieren houden die planten eten.

Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info

Veelvoorkomende problemen

Geen bloemen

Te diep gesnoeid, knoppen bevroren, of een te schaduwrijke plek. Knip in het voorjaar alleen dood hout en oude bloemen weg en kijk of er dikke knoppen op de tak zitten.

Slappe bladeren op een hete dag

Overdag hangen veel hortensia's tijdelijk slap en herstellen 's avonds. Blijven ze 's ochtends slap, dan is de kluit echt droog.

Veelgestelde vragen

Wanneer snoei je een hortensia?

Boerenhortensia snoei je in maart, en dan licht: oude bloemen weg, dood hout weg, en alleen een enkele oude tak tot de grond. Alles kort knippen stelt de bloei een jaar uit, behalve bij soorten die op nieuw hout bloeien, zoals de pluimhortensia.

Hoe krijg je blauwe hortensia's?

Alleen roze rassen kunnen blauw worden, en alleen in zure grond waar aluminium opneembaar is. Op kalkrijke klei blijft de bloem roze. Witte hortensia's worden niet blauw.

Kan een hortensia in de volle zon?

Ja, als de bodem vochtig blijft. Op droog zand in de middagzon verbrandt het blad. Een plek met schaduw na het middaguur is makkelijker.

Gerelateerde soorten

Dahlia

Dahlia's bloeien van juli tot de eerste nachtvorst, op voorwaarde dat je ze blijft plukken. De knollen zijn niet betrouwbaar winterhard in een natte Nederlandse tuin. Rooien na de eerste vorst is de zekere weg.

Volle zon · juli, augustus, september en oktober

Foto: Muhammad Mahdi Karim, GFDL 1.2

Lavandula angustifolia

Lavendel

Echte lavendel is de betrouwbaarste soort voor Nederlandse tuinen. Ze wil volle zon, schrale grond en een snoeibeurt na de bloei. Op natte klei zonder drainage wordt ze houtig en sterft ze in de winter af.

Volle zon · juni, juli en augustus

Foto: Didier Descouens, CC BY-SA 4.0

Rosa

Roos

Een roos wil zon, lucht om het blad en grond die niet kletsnat blijft. Kies bij voorkeur een ras met ADR- of vergelijkbare gezondheidskeur: die heeft minder last van sterroetdauw. Snoeien doet de plant niet dood; nooit snoeien wel.

Volle zon · juni, juli, augustus en september

Foto: Houstička, CC BY-SA 4.0

Salvia nemorosa

Bossalie

Bossalie bloeit paarsblauw in de vroege zomer en nog een keer als je de eerste aren wegknipt. Ze wil zon en droge voeten. Dit is een borderplant, niet de salie uit de keuken.