Jacobskruiskruid (Jacobaea vulgaris). Olivier Pichard, CC BY-SA 3.0. Bron op Wikimedia Commons

Asteraceae

Jacobskruiskruid

Jacobaea vulgaris

Jacobskruiskruid bloeit geel in de zomer en is de waardplant van de zebrarups. In hooi en op een paardenwei is de plant gevaarlijk: de gifstoffen blijven in gedroogd gewas. Niet in de wei, wel met rust laten waar geen vee graast.

Wilde bloemen Zomerbloemen

Vergelijking (0/3)

Kenmerken

Familie: Asteraceae
Hoogte: 30–100 cm
Groeiwijze: Tweejarig tot kortlevend
Standplaats: Volle zon
Grond: Zand, Leem
Water: Laag
Bloeit: juli, augustus en september
Bloemkleur: Geel
Blad: Gelobd, Gelobd, Groen
Vrucht: Geen opvallende vrucht
Winterhardheid: Winterhard. De rozet overwintert en bloeit het jaar erop.
In Nederland: Inheems of lang ingeburgerd

Oorsprong

Inheems in Europa. In Nederland op zand, dijken, duin en braakliggende grond.

Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.

Uiterlijk

Een stevige stengel, diep ingesneden blad en platte tuilen van gele bloemkoppen. De rozet van het eerste jaar ligt plat.

Bladeren

Het blad is gelobd, de rand is gelobd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.

Bloei en vruchten

Bloeit: juli, augustus en september. Vrucht: geen opvallende vrucht.

Verzorging

Water geven

Niet nodig. De plant hoort op schrale, droge grond.

Lichtbehoefte

Volle zon. In een dichte weide met lang gras krijgt ze minder ruimte.

Temperatuur

Winterhard.

Voeding

Niet bemesten. Mest bevoordeelt gras, maar een kale, verstoorde plek geeft juist een explosie van kruiskruid.

Grond

Schraal en doorlatend. Op een omgewoelde zandplek zaait ze massaal.

Snoeien

In een wei: uitsteken voor de bloei, met wortel, en afvoeren zodat paarden er niet bij kunnen. Niet klepelen en laten liggen als hooi.

Onderhoud

Waar geen vee komt, is de plant onderdeel van de flora en voedsel voor de sint-jansvlinder. Niet uit een duin trekken omdat een tuinpagina dat ergens anders adviseert.

Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.

Giftigheid

Bevat pyrrolizidine-alkaloïden. Gevaarlijk voor paarden, runderen en ander vee, ook gedroogd in hooi. Niet eten, niet als thee en niet op de compost van een dierentuin of manege.

Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info

Veelvoorkomende problemen

In de paardenwei

Uitsteken met wortel voor het zaad rijpt, het gewas afvoeren en niet drogen als hooi. Grazige, dichte zode geeft minder kiemplek dan een kapotte wei.

Iemand maait het door het hooi

Niet voeren. Het gif blijft na drogen. Bij twijfel het hooi niet gebruiken en een dierenarts bellen als een dier er al van gegeten heeft.

Veelgestelde vragen

Is jacobskruiskruid verboden?

Het is een inheemse plant, geen exoot die je overal moet uitroeien. Op grond waar paarden of runderen eten, hoort ze niet in het gewas. In de duinen laat je haar staan.

Waarom zitten er zwart-gele rupsen op?

Dat is de rups van de sint-jansvlinder, die deze plant als voedsel gebruikt. Op een plek zonder vee is dat een reden om haar te laten staan.

Gerelateerde soorten

Leucanthemum vulgare

Gewone margriet

De gewone margriet is de wilde madelief op hoge steel: wit met een geel hart. Ze hoort in schraal gras dat pas na de bloei wordt gemaaid. Op een zwaar bemeste border wordt ze slap en verdwijnt ze tussen grassen.

Volle zon · mei, juni en juli

Lonicera periclymenum

Wilde kamperfoelie

Wilde kamperfoelie geurt 's avonds en trekt nachtvlinders. Ze windt zich door struiken, zonder hechtwortels. De rode bessen zijn voor vogels, niet voor mensen. In de tuin is ze handelbaarder dan bosrank, als je haar snoeit na de bloei.

Halfschaduw, Volle zon · juni, juli en augustus

Foto: AnRo0002, CC0

Achillea millefolium

Gewoon duizendblad

Duizendblad heeft fijn, varenachtig blad en platte schermen van kleine witte bloemen. De plant verdraagt droogte en maaien. Gekleurde tuinrassen zijn selecties of kruisingen en horen in de border, niet in een inheems grasland.

Volle zon · juni, juli, augustus en september

Foto: Donald Hobern from Copenhagen, Denmark, CC BY 2.0

Campanula rotundifolia

Grasklokje

Het grasklokje heeft fijne stengels en blauwe klokjes die bewegen in de wind. Het verdwijnt zodra de bodem voedselrijker wordt. In de tuin betekent dat: zon, zand en geen compost.