_Schott.jpg){kind=link}
Dryopteridaceae
Mannetjesvaren
Dryopteris filix-mas
De mannetjesvaren is een inheemse varen voor schaduw en halfschaduw. Hij bloeit niet en maakt geen zaad. In een droge border onder een dakgoot verdroogt het blad. De plant is geen voedsel.
Kenmerken
- Familie
- Dryopteridaceae
- Hoogte
- 60–120 cm
- Groeiwijze
- Pol
- Standplaats
- Schaduw, Halfschaduw
- Grond
- Leem, Veen
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- Bloeit zelden of onopvallend
- Blad
- Lancetvormig, Gelobd, Groen
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Winterhardheid
- Volledig winterhard. Het blad sterft in de winter grotendeels af.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Inheems in Europa. In Nederland in bossen, duinstruweel en op muren, op vochtige schaduwplekken.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Een trechter van langwerpige, dubbel gedeelde bladeren uit een korte wortelstok. Aan de onderkant van rijpe bladeren zitten sporenhoopjes.
Bladeren
Het blad is lancetvormig, de rand is gelobd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: Bloeit zelden of onopvallend. Vrucht: geen opvallende vrucht.
Verzorging
Water geven
Het eerste jaar de kluit niet laten uitdrogen. Daarna redt hij zich in een bosbodem, niet tegen een regenarme gevel.
Lichtbehoefte
Schaduw of halfschaduw. Ochtendzon kan, middagzon verbrandt het jonge blad.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Bladcompost. Geen kalk en geen gazonmest.
Grond
Humusrijk en vochthoudend. Op pure klei eerst blad door de plantplek werken.
Snoeien
Knip in het voorjaar het bruine blad weg, vlak voor de nieuwe veren uitrollen. Groene veren laten zitten.
Onderhoud
Deel een te grote pol in het voorjaar. Plant hem niet dieper dan hij stond.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Niet eten. De wortelstok is geen huismiddel. Varens zijn geen voedselgewas.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Bruine veren in augustus
Droogte of te veel zon. Geef water aan de voet en mulch met blad. Een varen in de volle zon blijft een vergissing.
Geen nieuwe veren
Te diep geplant of een kluit die een zomer kurkdroog heeft gestaan. Graaf hem niet meteen op; wacht een voorjaar.
Veelgestelde vragen
Bloeit een mannetjesvaren?
Nee. Hij verspreidt zich met sporen aan de onderkant van het blad. Een bloeimaand heeft hij niet.
Mag ik hem uit het bos halen?
Nee. Koop een gekweekte plant. Wilde varens uitsteken is in veel gebieden verboden en de plant overleeft de verhuizing slecht.
Gerelateerde soorten
Epimedium
Elfenbloem
De elfenbloem bedekt de grond onder bomen met leerachtig blad en bloeit in april met kleine bloemen op dunne steeltjes. Ze groeit langzaam dicht en woekert niet als maagdenpalm. Droge schaduw verdraagt ze beter dan een natte kuil.
Schaduw, Halfschaduw · april en mei
Foto: Maja Dumat, CC BY 2.0
Leucanthemum vulgare
Gewone margriet
De gewone margriet is de wilde madelief op hoge steel: wit met een geel hart. Ze hoort in schraal gras dat pas na de bloei wordt gemaaid. Op een zwaar bemeste border wordt ze slap en verdwijnt ze tussen grassen.
Volle zon · mei, juni en juli
Foto: Photo by and (c)2008 Derek Ramsey ( Ram-Man ). Co-attribution must be given to the Chanticleer Garden., CC BY-SA 3.0
Achillea millefolium
Gewoon duizendblad
Duizendblad heeft fijn, varenachtig blad en platte schermen van kleine witte bloemen. De plant verdraagt droogte en maaien. Gekleurde tuinrassen zijn selecties of kruisingen en horen in de border, niet in een inheems grasland.
Volle zon · juni, juli, augustus en september
Foto: Donald Hobern from Copenhagen, Denmark, CC BY 2.0
Ajuga reptans
Kruipend zenegroen
Kruipend zenegroen maakt een laag tapijt en in het voorjaar blauwe bloeiaren. De plant hoort in vochtige halfschaduw. Op droge zandgrond in de zon verdwijnt ze. Bonte rassen zijn tuinselecties van dezelfde soort.
Halfschaduw, Schaduw · april, mei en juni
Foto: G. Edward Johnson, CC BY-SA 3.0