Plantaginaceae
Vingerhoedskruid
Digitalis purpurea
Vingerhoedskruid bloeit met een tros paarse of witte buisbloemen en zaait zich uit op verstoorde, niet te arme grond. Alle delen zijn giftig. Het is een plant voor de achterkant van de border, niet voor een tuin waar kinderen van bloemen proeven.
Kenmerken
- Familie
- Plantaginaceae
- Hoogte
- 80–150 cm
- Groeiwijze
- Rozet, daarna een bloeistengel
- Levensduur
- Tweejarig, soms langer
- Standplaats
- Halfschaduw, Volle zon
- Grond
- Zand, Leem
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- juni en juli
- Bloemkleur
- Paars, Wit
- Blad
- Langwerpig, Gekarteld, Groen
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Winterhardheid
- Winterhard. De rozet blijft groen.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
West-Europa, inclusief Nederland, op open plekken in het bos en langs kapvlakten.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Een bladrozet in het eerste jaar en in het tweede jaar een hoge bloeistengel. De bloemen zijn gevlekt in de keel en staan aan één zijde van de steel.
Bladeren
Het blad is langwerpig, de rand is gekarteld en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: juni en juli. Vrucht: geen opvallende vrucht.
Verzorging
Water geven
Normale tuingrond vochtig houden tot de plant staat. Daarna alleen bij droogte.
Lichtbehoefte
Lichte schaduw of zon. In het wild staat ze waar een boom is weggevallen.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Geen extra mest. Op rijke grond worden de stengels slap.
Grond
Luchtig en niet nat. Op zure zandgrond doet ze het van nature goed.
Snoeien
Knip de steel na de bloei weg als je uitzaai wilt beperken, of laat een deel staan voor zaad en hommels.
Onderhoud
Laat een paar planten zaad zetten. De soort houdt zich in stand doordat jonge rozetten het jaar erop bloeien.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Zeer giftig. Alle delen bevatten hartglycosiden. Kleine hoeveelheden kunnen ernstige hartritmestoornissen veroorzaken bij mensen en dieren. Niet plukken voor in huis als er kleine kinderen zijn, en nooit als thee gebruiken. Bij inname: 112 of het NVIC, 030-274 8888.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Alleen blad, geen steel
Het eerste jaar is een rozet. Bloei volgt meestal in het tweede jaar. Een plant die nooit bloeit, staat te donker of is te laat gezaaid.
Zwarte vlekken op het blad
Komt voor bij natte zomers. Ruim zwaar aangetast blad op. De soort is kortlevend; nieuwe zaailingen nemen het over.
Veelgestelde vragen
Is vingerhoedskruid beschermd of verboden?
De plant is niet verboden in de tuin. Ze is wel zeer giftig. Plant haar bewust, vertel kinderen dat ze niet eetbaar is, en gooi geen resten op een plek waar dieren grazen.
Komt vingerhoedskruid van nature in Nederland voor?
Ja, vooral op de hogere zandgronden en in de duinen, op open, licht zure plekken. In de verspreidingsatlas zie je waar ze recent is waargenomen.
Kun je de bloemen drogen?
Doe dat niet voor thee, decoratie binnen bereik van kinderen of huismiddeltjes. De gifstoffen blijven in gedroogd materiaal aanwezig.
Gerelateerde soorten
Salvia nemorosa
Bossalie
Bossalie bloeit paarsblauw in de vroege zomer en nog een keer als je de eerste aren wegknipt. Ze wil zon en droge voeten. Dit is een borderplant, niet de salie uit de keuken.
Volle zon · juni, juli en augustus
Foto: C T Johansson, CC BY-SA 3.0
Dahlia
Dahlia
Dahlia's bloeien van juli tot de eerste nachtvorst, op voorwaarde dat je ze blijft plukken. De knollen zijn niet betrouwbaar winterhard in een natte Nederlandse tuin. Rooien na de eerste vorst is de zekere weg.
Volle zon · juli, augustus, september en oktober
Foto: Muhammad Mahdi Karim, GFDL 1.2
Thymus vulgaris
Echte tijm
Echte tijm is een keukenkruid en een lage, geurende bodembedekker voor de zon. Natte Nederlandse winters zijn het knelpunt, niet de vorst. Zet haar in een voeg, een pot of een verhoogd zanderig bed.
Volle zon · juni en juli
Foto: Christian Ferrer, CC BY-SA 4.0
Leucanthemum vulgare
Gewone margriet
De gewone margriet is de wilde madelief op hoge steel: wit met een geel hart. Ze hoort in schraal gras dat pas na de bloei wordt gemaaid. Op een zwaar bemeste border wordt ze slap en verdwijnt ze tussen grassen.
Volle zon · mei, juni en juli
Foto: Photo by and (c)2008 Derek Ramsey ( Ram-Man ). Co-attribution must be given to the Chanticleer Garden., CC BY-SA 3.0