Ranunculaceae
Bosrank
Clematis vitalba
De wilde bosrank slingert door heggen en bedekt zich in de nazomer met een waas van zaden. In een kleine tuin is ze te sterk. Voor een pergola kiezen veel mensen een grootbloemige hybride; die vraagt een andere snoei dan deze soort.
Kenmerken
- Familie
- Ranunculaceae
- Hoogte
- 5–12 m
- Groeiwijze
- Windende klimmer
- Standplaats
- Volle zon, Halfschaduw
- Grond
- Klei, Leem
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- juli, augustus en september
- Bloemkleur
- Wit
- Blad
- Ovaal, Gezaagd, Groen
- Vrucht
- Geen opvallende vrucht
- Winterhardheid
- Volledig winterhard.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Europa, op voedselrijke grond in bosranden en heggen. In Nederland algemeen op klei en in het rivierengebied.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Oneven geveerde bladeren, roomwitte bloemen in pluimen en daarna veerachtige vruchten. De stengels verhouten en worden dik.
Bladeren
Het blad is ovaal, de rand is gezaagd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: juli, augustus en september. Vrucht: geen opvallende vrucht.
Verzorging
Water geven
Normale grond is genoeg.
Lichtbehoefte
Bloeit rijker in de zon, verdraagt een heg in de halfschaduw.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Niet nodig. Op rijke klei groeit ze al hard.
Grond
Voedselrijk. Op arme zandgrond minder woekerend.
Snoeien
Knip haar terug waar ze bomen smoort. Deze soort bloeit op jonge scheuten en verdraagt een forse terugsnoei in de winter. Grootbloemige clematissen hebben een andere snoeigroep; volg het etiket van het ras.
Onderhoud
Geef haar een stevige steun. Een schutting van gaas is beter dan een jonge boom.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Het sap irriteert de huid. Niet eten.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Smoort de heg
Jaarlijks inkorten. Wie een bescheiden klimmer wil, plant geen Clematis vitalba maar een compact ras.
Verwelking bij hybriden
De bekende clematisverwelking treft vooral grootbloemige hybriden, minder deze wilde soort. Aangetaste scheuten wegknippen tot de grond; de plant loopt vaak opnieuw uit.
Veelgestelde vragen
Is bosrank inheems?
Clematis vitalba wel. De paarse en roze clematissen in tuincentra zijn bijna altijd kweekhybriden en horen niet in deze wilde soort.
Hoe snoei je een grootbloemige clematis?
Dat hangt van het ras af. Vroege bloeiers snoei je licht na de bloei. Late bloeiers knip je in het voorjaar laag terug. Bewaar het plantenlabel.
Waarom heet de vrucht een pruik?
De zaden hebben een veerpluis en blijven als grijze bollen in de heg hangen. In de volksmond heet dat oudemannenbaard.
Gerelateerde soorten
Lonicera periclymenum
Wilde kamperfoelie
Wilde kamperfoelie geurt 's avonds en trekt nachtvlinders. Ze windt zich door struiken, zonder hechtwortels. De rode bessen zijn voor vogels, niet voor mensen. In de tuin is ze handelbaarder dan bosrank, als je haar snoeit na de bloei.
Halfschaduw, Volle zon · juni, juli en augustus
Foto: AnRo0002, CC0
Humulus lupulus
Hop
Hop is een inheemse klimmer die elke winter bovengronds afsterft en in de zomer meters maakt. De plant draait met de klok mee en overwoekert een schutting als je haar niet leidt. De hopbellen zitten aan vrouwelijke planten.
Volle zon, Halfschaduw · juli en augustus
Foto: AnRo0002, CC0
Wisteria sinensis
Blauweregen
Blauweregen is een zware slingeraar met geurende trossen in mei. Ze wordt decennia oud en kan een regenpijp of een te lichte pergola vervormen. Twee snoeibeurten per jaar houden haar in toom en bevorderen de bloei.
Volle zon · mei en juni
Foto: wlcutler, CC BY-SA 2.0
Rubus fruticosus
Braam
De braam is een inheemse, stekelige struik die op tweejarig hout vrucht draagt. Wilde bramen horen in de heg. In de tuin kies je een ras en houd je de uitlopers bij, anders neemt ze de border over.
Volle zon, Halfschaduw · juni en juli
Foto: AnRo0002, CC0