Rosaceae
Braam
Rubus fruticosus
De braam is een inheemse, stekelige struik die op tweejarig hout vrucht draagt. Wilde bramen horen in de heg. In de tuin kies je een ras en houd je de uitlopers bij, anders neemt ze de border over.
Kenmerken
- Familie
- Rosaceae
- Hoogte
- 1,5–3 m
- Groeiwijze
- Struik met uitlopers
- Standplaats
- Volle zon, Halfschaduw
- Grond
- Leem, Zand, Klei
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- juni en juli
- Bloemkleur
- Wit, Roze
- Blad
- Handvormig, Gezaagd, Groen
- Vrucht
- Bes
- Winterhardheid
- Volledig winterhard.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Inheems in Europa, inclusief Nederland, in heggen, kapvlakten en duin.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Gebogen, gestekelde stengels, handvormig samengesteld blad, witte of roze bloemen en zwarte verzamelvruchten.
Bladeren
Het blad is handvormig, de rand is gezaagd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: juni en juli. Vrucht: bes.
Verzorging
Water geven
Bij droogte in het eerste jaar en tijdens de rijping. Op veen en klei is extra water zelden nodig.
Lichtbehoefte
Zon geeft zoetere vruchten. Halfschaduw kan, diepe schaduw geeft vooral hout.
Temperatuur
Winterhard. De bloei valt laat en mist de ergste voorjaarsvorst.
Voeding
Een laag compost. Te veel mest geeft meters scheut en weinig bes.
Grond
Bijna elke tuingrond, als ze niet permanent in het water staat.
Snoeien
Knip de stengels die vrucht hebben gedragen in de herfst of winter tot de grond weg. De groene eenjarige scheuten laat je staan: die dragen volgend jaar.
Onderhoud
Zet een tuinras tussen draden. Wilde uitlopers steek je af waar je ze niet wilt, anders wortelen de toppen.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Rijpe vruchten zijn eetbaar. Het blad is geen thee om zelf te gaan doseren, en de stekels verwonden. Herken de plant voor je plukt.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
De struik loopt de tuin uit
Toppen die de grond raken, wortelen. Leid ze omhoog of knip ze voor ze de border in duiken.
Grijze bessen
Vruchtrot na een natte week. Oogst rijp fruit meteen en houd het hart van de struik open.
Veelgestelde vragen
Waarom heeft mijn braam dit jaar geen vruchten?
Je hebt waarschijnlijk de eenjarige scheuten weggeknipt. Alleen het hout van vorig jaar draagt. Snoei na de oogst de oude, niet de jonge stengels.
Mag ik wilde bramen plukken?
Langs een pad waar plukken is toegestaan wel, als je zeker bent van de soort. Niet in een natuurgebied waar plukken verboden is, en niet naast een weg vol fijnstof.
Gerelateerde soorten
Vaccinium corymbosum
Blauwe bes
De blauwe bes wil zure grond, het liefst twee rassen voor een betere oogst, en een snoei waarbij je oud hout weghaalt. In kalkrijke klei wordt het blad geel en blijft de struik klein. De bes is voedsel, de struik is dat niet.
Volle zon, Halfschaduw · mei
Foto: Famartin, CC BY-SA 3.0
Clematis vitalba
Bosrank
De wilde bosrank slingert door heggen en bedekt zich in de nazomer met een waas van zaden. In een kleine tuin is ze te sterk. Voor een pergola kiezen veel mensen een grootbloemige hybride; die vraagt een andere snoei dan deze soort.
Volle zon, Halfschaduw · juli, augustus en september
Foto: AnRo0002, CC0
Crataegus monogyna
Eenstijlige meidoorn
De eenstijlige meidoorn is een doornige inheemse struik of kleine boom. Hij bloeit wit in mei en draagt rode vruchten. In een heg biedt hij nestgelegenheid. Plant hem niet naast een pad zonder te rekenen op de doorns.
Volle zon, Halfschaduw · mei
Foto: AnRo0002, CC0
Anthriscus sylvestris
Fluitenkruid
Fluitenkruid bloeit in mei met witte schermen langs de berm. Het lijkt op andere schermbloemen, waaronder de dodelijk giftige gevlekte scheerling. Niet plukken om te eten, niet als peterselie gebruiken.
Halfschaduw, Volle zon · mei en juni
Foto: AnRo0002, CC0