Plataan (Platanus × hispanica). Mundartpoet at German Wikipedia, CC BY-SA 3.0. Bron op Wikimedia Commons

Platanaceae

Plataan

Platanus × hispanica

De plataan is de boom van lanen en pleinen: groot, sterk gesnoeid en met afschilferende schors. Het zaadpluis en de haren van het blad irriteren de luchtwegen. In een kleine tuin is hij alleen als lei- of bolvorm te verdedigen, en ook die moet je blijven snoeien.

Loofbomen Sierbomen

Vergelijking (0/3)

Kenmerken

Familie: Platanaceae
Hoogte: 20–30 m ongesnoeid
Groeiwijze: Boom
Standplaats: Volle zon
Grond: Leem, Klei
Water: Gemiddeld
Bloeit: mei
Bloemkleur: Groen
Blad: Handvormig, Gelobd, Groen
Vrucht: Geen opvallende vrucht
Schors: Schilferend
Winterhardheid: Winterhard. Goed bestand tegen stadslucht en snoei.
In Nederland: Niet inheems

Oorsprong

Een kruising, al eeuwen in Europese steden geplant. Niet inheems.

Uiterlijk

Groot handlobbig blad, een stam met groen, crème en bruin afbladderende schors, en bolvormige vruchten aan een steel.

Bladeren

Het blad is handvormig, de rand is gelobd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.

Bloei en vruchten

Bloeit: mei. Vrucht: geen opvallende vrucht. Schors: schilferend.

Verzorging

Water geven

Jonge bomen bij droogte. Een plataan in verharding heeft meer last van zout en verdichting dan van één droge week.

Lichtbehoefte

Volle zon. Hij verdraagt een open plein.

Temperatuur

Winterhard.

Voeding

Niet nodig.

Grond

Diep en niet constant nat. De wortels lichten bestrating als de boom te krap staat.

Snoeien

Een leiplataan snoei je jaarlijks in de winter tot op de gesteltakken. Een vrijgroeiende boom laat je met rust. Grote wonden bij een volwassen boom horen bij een vakman.

Onderhoud

Plant hem op afstand van een gevel. Het blad is groot en de vruchtbollen vallen over een lange periode.

Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.

Giftigheid

Geen voedsel. De haren van jong blad en vruchtpluis irriteren ogen en luchtwegen bij een deel van de mensen.

Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info

Veelvoorkomende problemen

Jeuk en hoesten in het voorjaar

Bladharen en later het pluis. Een plataan naast een slaapkamerraam is voor gevoelige mensen een slechte keuze. Dit is geen infectie van de boom.

Blad met gaten en bruine nerven

Plataanbladschimmel, Massaria of bladvlekken komen in natte zomers voor. Een straatboom laat je beheren; zelf grote takken wegzagen boven een weg is geen tuinwerk.

Veelgestelde vragen

Waarom bladder de schors af?

Dat hoort bij een gezonde plataan. De stam wordt vlekkerig groen en crème. Het is geen ziekte.

Kan ik een plataan klein houden?

Alleen als lei- of dakvorm, en dan elk jaar. Stop je met snoeien, dan zoekt hij de hoogte van een laanboom.

Gerelateerde soorten

Liquidambar styraciflua

Amberboom

De amberboom kleurt in de herfst rood, oranje en paars, als de zomer warm genoeg was. Het blad lijkt op een esdoorn, de vrucht is een stekelige bol. Hij wil ruimte en een niet te kalkrijke grond.

Volle zon · mei

Foto: Dominicus Johannes Bergsma, CC BY-SA 4.0

Robinia pseudoacacia

Robinia

De robinia bloeit met witte, geurende trossen en hoort bij de snelste loofbomen. Zaailingen en wortelopslag nemen ruigtes over. Schors, blad en zaden zijn giftig. Plant haar niet als je een bescheiden boom zoekt.

Volle zon · juni

Foto: wlcutler, CC BY-SA 2.0

Aesculus hippocastanum

Witte paardenkastanje

De paardenkastanje is een parkboom, geen boom voor een kleine tuin. De bloemen staan in witte pluimen, de kastanjes zijn niet eetbaar. De bladmineermot maakt het blad vroeg bruin; de boom overleeft dat meestal, maar oogt vanaf juli moe.