Fagaceae
Beuk
Fagus sylvatica
De beuk heeft een gladde grijze stam en een dichte kroon die weinig licht doorlaat. Hij verdraagt snoei als haag, maar een volwassen boom verdraagt geen graafwerk op de wortels en geen opeens blootgelegde stam. Droogte van de laatste jaren laat beuken kwijnen.
Kenmerken
- Familie
- Fagaceae
- Hoogte
- 25–35 m
- Groeiwijze
- Dichte, koepelvormige kroon
- Levensduur
- 150–300 jaar
- Standplaats
- Halfschaduw, Volle zon
- Grond
- Leem, Zand
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- mei
- Bloemkleur
- Groen
- Blad
- Ovaal, Gegolfd, Groen
- Vrucht
- Noot
- Schors
- Glad
- Winterhardheid
- Winterhard. Late vorst beschadigt jong blad.
- In Nederland
- Inheems of lang ingeburgerd
Oorsprong
Europa. In Nederland op vochthoudende, niet te natte leem- en zandgrond.
Voor actuele waarnemingen in Nederland: Verspreidingsatlas en FLORON.
Uiterlijk
Gaafrandig, golvend blad met een spitse top. De nootjes zitten in een gestekeld omhulsel. De winterknoppen zijn lang en spits.
Bladeren
Het blad is ovaal, de rand is gegolfd en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: mei. Vrucht: noot. Schors: glad.
Verzorging
Water geven
Jonge bomen en hagen in droge zomers water geven. Een oude beuk op verdroogd zand herstelt slecht.
Lichtbehoefte
Schaduw als jonge boom wordt verdragen. De kroon wil uiteindelijk licht.
Temperatuur
Winterhard.
Voeding
Niet.
Grond
Luchtig en vochthoudend. Natte klei en hoge waterstand zijn ongeschikt.
Snoeien
Hagen scheren rond de langste dag, en licht bij in augustus. Een vrijstaande boom snoei je niet voor de vorm.
Onderhoud
Graaf niet in de wortelzone en stapel geen grond tegen de stam. De schors is dun en de wortels liggen ondiep.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
De zaden zijn in grote hoeveelheden ongeschikt als voedsel. Niet de boom voor een paardenwei zonder beheer.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Zonnebrand op de stam
Als buurbomen wegvallen, staat de gladde bast ineens in de zon en scheurt. Wikkel de stam tijdelijk of houd een scherm van ondergroei.
Droogtestress
Vroege bladval en dode takken in de top. Water geven helpt alleen bij jonge bomen. Bij oude bomen is de standplaats het probleem.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen beuk en haagbeuk?
De beuk (Fagus) heeft gladde bast en gaafrandig blad. De haagbeuk (Carpinus) heeft gezaagd blad en een gegroefde stam. Beide worden als haag gebruikt; haagbeuk verdraagt natte grond beter.
Waarom blijft het blad in de winter aan de haag?
Jonge beuken houden dor blad vast tot het nieuwe blad het eraf drukt. Dat geeft een haag ook in de winter dekking. Een volwassen boom laat het blad in de herfst vallen.
Kan een beuk in een kleine tuin?
Als haag wel. Als boom niet, tenzij de tuin groot genoeg is voor een kroon van vijftien meter en je niet boven de wortels wilt bestraten.
Gerelateerde soorten
Fraxinus excelsior
Gewone es
De gewone es heeft een open kroon en laat veel licht door, tot de essentaksterfte toeslaat. Die schimmelziekte maakt aanplant op dit moment een risico. Plant niet automatisch een es omdat hij inheems is; kijk naar de gezondheid van essen in de buurt.
Volle zon · april en mei
Foto: No machine-readable author provided. MPF assumed (based on copyright claims)., CC BY 2.5
Acer pseudoplatanus
Gewone esdoorn
De gewone esdoorn zaait zich overal uit waar de bodem voedselrijk is. De kroon wordt groot, de wortels zoeken ver. In natuurlijke bossen op arme grond wordt hij soms bestreden omdat hij andere soorten verdringt. In de stad is hij een sterke laanboom.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: AnRo0002, CC0
Carpinus betulus
Haagbeuk
Haagbeuk is de praktische haagboom voor mensen die een beukenhaag willen maar nattere grond hebben. Het blad is gezaagd, de stam gegroefd. Als vrijstaande boom wordt hij groot, maar hij laat zich goed in vorm knippen.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: Willow, CC BY 2.5
Populus tremula
Ratelpopulier
De ratelpopulier heeft rond blad dat bij het minste windje beweegt. Hij maakt wortelopslag en hoort in een landschap, niet in een kleine tuin boven leidingen. Het is een inheemse pionier, geen schaduwboom voor een terras.
Volle zon · maart en april
Foto: Hugo.arg, CC BY-SA 3.0