Inheemse bomen dragen de insecten en schimmels die hier al lang meelopen. Zomereik, beuk, berk, els, wilg en lijsterbes hebben elk hun landschap: klei, zand, veen of rivierdal. Verspreidingsbeelden veranderen door essentaksterfte, droogte en aanplant. Gebruik de Verspreidingsatlas voor actuele waarnemingen.
20 soorten
Fagus sylvatica
De beuk heeft een gladde grijze stam en een dichte kroon die weinig licht doorlaat. Hij verdraagt snoei als haag, maar een volwassen boom verdraagt geen graafwerk op de wortels en geen opeens blootgelegde stam. Droogte van de laatste jaren laat beuken kwijnen.
Halfschaduw, Volle zon · mei
Foto: Steinbergjohann, CC BY-SA 3.0 at
Crataegus monogyna
De eenstijlige meidoorn is een doornige inheemse struik of kleine boom. Hij bloeit wit in mei en draagt rode vruchten. In een heg biedt hij nestgelegenheid. Plant hem niet naast een pad zonder te rekenen op de doorns.
Volle zon, Halfschaduw · mei
Foto: AnRo0002, CC0
Fraxinus excelsior
De gewone es heeft een open kroon en laat veel licht door, tot de essentaksterfte toeslaat. Die schimmelziekte maakt aanplant op dit moment een risico. Plant niet automatisch een es omdat hij inheems is; kijk naar de gezondheid van essen in de buurt.
Volle zon · april en mei
Foto: No machine-readable author provided. MPF assumed (based on copyright claims)., CC BY 2.5
Acer pseudoplatanus
De gewone esdoorn zaait zich overal uit waar de bodem voedselrijk is. De kroon wordt groot, de wortels zoeken ver. In natuurlijke bossen op arme grond wordt hij soms bestreden omdat hij andere soorten verdringt. In de stad is hij een sterke laanboom.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: AnRo0002, CC0
Sambucus nigra
De gewone vlier groeit snel, bloeit in juni met roomwitte schermen en draagt zwarte bessen. Rauw zijn de bessen ongeschikt om te eten. De struik hoort op rijke grond en zaait zich uit waar vogels de pitten laten vallen.
Volle zon, Halfschaduw · juni en juli
Foto: AnRo0002, CC0
Pinus sylvestris
De grove den heeft een oranje schors hoog in de kroon en naalden in paren. Hij verdraagt arme zandgrond en wordt op rijkere grond snel een hoge, ijle boom. In een kleine tuin is een den zelden de juiste schaal.
Volle zon · mei
Foto: Mickaël Delcey ( Silverkey ), CC BY-SA 3.0
Carpinus betulus
Haagbeuk is de praktische haagboom voor mensen die een beukenhaag willen maar nattere grond hebben. Het blad is gezaagd, de stam gegroefd. Als vrijstaande boom wordt hij groot, maar hij laat zich goed in vorm knippen.
Volle zon, Halfschaduw · april en mei
Foto: Willow, CC BY 2.5
Corylus avellana
De hazelaar bloeit in de winter met gele katjes en geeft noten als er een geschikte bestuiver in de buurt staat. Hij blijft een meerstammige struik, tenzij je hem als boom opkroont. Eekhoorns zijn sneller met oogsten dan de meeste tuiniers.
Volle zon, Halfschaduw · januari, februari en maart
Foto: AnRo0002, CC0
Ilex aquifolium
Hulst is wintergroen, inheems en traag. Vrouwelijke planten dragen rode bessen als er een mannelijke in de buurt staat. De bessen zijn giftig voor mensen. Een hulsthaag wordt dicht, maar niet in één seizoen.
Halfschaduw, Schaduw, Volle zon · mei en juni
Foto: Jürgen Howaldt, CC BY-SA 2.0 de
Juniperus communis
De jeneverbes is een inheemse naaldstruik met een zeer variabele vorm, van zuil tot kruipend. Wilde struiken op de heide zijn beschermd door hun zeldzaamheid en horen niet te worden uitgegraven. In de tuin vraag je om kweekmateriaal, niet om een plant uit het veld.
Volle zon · mei en juni
Foto: Xemenendura, CC BY-SA 4.0
Populus tremula
De ratelpopulier heeft rond blad dat bij het minste windje beweegt. Hij maakt wortelopslag en hoort in een landschap, niet in een kleine tuin boven leidingen. Het is een inheemse pionier, geen schaduwboom voor een terras.
Volle zon · maart en april
Foto: Hugo.arg, CC BY-SA 3.0
Betula pendula
De ruwe berk is een lichte pionier met witte schors en afhangende twijgen. Hij wordt niet eeuwenoud en zaait zich gemakkelijk uit. Het stuifmeel is een bekende hooikoortsbron. Zet hem niet boven een terras als je in april buiten wilt zitten.
Volle zon · april
Foto: Percita at Flickr, CC BY-SA 2.0
Ulmus glabra
De ruwe iep is een inheemse boom met scheef blad en gevleugelde zaden. Iepenziekte heeft veel iepen geveld. Plant haar niet gedachteloos naast een pad, en koop bij voorkeur een type dat minder gevoelig is als je een laan wilt.
Volle zon, Halfschaduw · maart
Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Salix alba
De schietwilg groeit hard, wortelt waar hij vocht vindt en breekt in de storm als het hout zwaar wordt. Knotten is een beheervorm, geen verplichte jaarlijkse knipbeurt voor elke wilg. De wortels kunnen drainagebuizen volgen.
Volle zon · april
Foto: AnRo0002, CC0
Taxus baccata
Taxus is de donkere, wintergroene haag die wél uitloopt op oud hout. Bijna de hele plant is zeer giftig. Alleen het rode vruchtvlees rond het zaad eten vogels; het zaad zelf is giftig. Snoei niet als paarden bij het maaisel kunnen.
Schaduw, Halfschaduw, Volle zon · maart en april
Foto: Sten, CC BY-SA 4.0
Sorbus aucuparia
De wilde lijsterbes blijft relatief klein, bloeit wit en draagt oranje bessen die vogels snel vinden. Hij verdraagt arme grond en wind. De boom wordt niet oud, maar is een van de betere keuzes voor een tuin die geen laanboom kan dragen.
Volle zon, Halfschaduw · mei en juni
Foto: AnRo0002, CC0
Tilia cordata
De winterlinde geurt in juni en juli en zoemt dan van de bijen. Hij verdraagt snoei en wordt daarom als leilinde gebruikt. Bladluizen produceren honingdauw; zet hem niet boven een terras of een auto als plakkerige zomers je storen.
Volle zon, Halfschaduw · juni en juli
Foto: Stefan.lefnaer, CC BY-SA 3.0
Prunus avium
De zoete kers bloeit wit in april en wordt zonder onderstam een grote boom. Vogels zijn je mede-oogsters. Snoei steenvruchten in de zomer, niet midden in de winter, om loodglans en andere infecties te beperken.
Volle zon · april
Foto: AnRo0002, CC0
Quercus robur
De zomereik wordt eeuwen oud en draagt honderden insectensoorten. De kroon wordt breed, de wortels gaan diep en ver. In een kleine tuin is hij op termijn te groot. Het blad heeft een kort steeltje, de eikel een lang steeltje: dat onderscheidt hem van de wintereik.
Volle zon, Halfschaduw · mei
Foto: Hopefully Acceptable Username, CC BY-SA 4.0
Alnus glutinosa
De zwarte els verdraagt natte voeten en wortelt ook waar andere bomen uitvallen. De wortels werken samen met bacteriën die stikstof binden. De proppen blijven lang aan de boom en zijn een goed winterkenmerk.
Volle zon, Halfschaduw · februari en maart
Foto: AnRo0002, CC0