_(14379271907).jpg){kind=link}
Pinaceae
Fijnspar
Picea abies
De fijnspar is de klassieke kerstboom en een bosboom die op droge zandgrond van de laatste zomers slecht reageert. De wortels liggen ondiep, waardoor volwassen bomen in de storm omgaan. Plant hem niet als 'kleine conifeer' naast de gevel.
Kenmerken
- Familie
- Pinaceae
- Hoogte
- 25–40 m
- Groeiwijze
- Kegelvormig
- Standplaats
- Volle zon
- Grond
- Leem, Zand
- Water
- Gemiddeld
- Bloeit
- mei
- Bloemkleur
- Rood
- Blad
- Naaldvormig, Glad, Groen
- Vrucht
- Kegel
- Schors
- Schilferend
- Winterhardheid
- Winterhard.
- In Nederland
- Niet inheems
Oorsprong
Bergen van Noord- en Midden-Europa. In Nederland aangeplant, niet oorspronkelijk inheems.
Uiterlijk
Korte, spitse naalden rondom de twijg en lange, hangende kegels. De schors is roodbruin en schilferig.
Bladeren
Het blad is naaldvormig, de rand is glad en de kleur neigt naar groen. Gebruik dat in de herkenning op blad.
Bloei en vruchten
Bloeit: mei. Vrucht: kegel. Schors: schilferend.
Verzorging
Water geven
Op droog zand in warme zomers hebben jonge sparren water nodig. Een volwassen bosboom geef je niet met een gieter.
Lichtbehoefte
Zon. Onder de eigen kroon groeit weinig.
Temperatuur
Winterhard. Een potkerstboom binnen en daarna buiten zetten, overleeft de overgang vaak niet.
Voeding
Niet in de tuin.
Grond
Vochthoudend. Stuifzand en verdichte voortuin zijn beide slecht.
Snoeien
Niet inkorten. Een afgezaagde top maakt een lelijke vork en de boom loopt niet netjes uit op oud hout.
Onderhoud
Geef wortelruimte. Bestrating tot tegen de stam toe is een veelvoorkomende oorzaak van uitval.
Lees ook over standplaats, grondsoort en water geven.
Giftigheid
Niet eetbaar. De olie uit naalden is geen huisbereiding.
Bij een vermoedelijke vergiftiging bij mensen: Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, 030-274 8888. Bij huisdieren de dierenarts. vergiftigingen.info
Veelvoorkomende problemen
Letterzetter
Een kever die verzwakte sparren dodelijk kan treffen, vooral na droogte. Bruin boormeel op de stam is een alarmsignaal. Aangetaste bomen bij bebouwing laat je door een vakman beoordelen.
Naalden vallen na kerst
Een boom die binnen warm heeft gestaan, is uitgedroogd. Buiten planten lukt alleen als de kluit nooit is doorgedroogd en de wortels niet zijn afgezaagd tot een schijf.
Veelgestelde vragen
Is de fijnspar inheems?
Nee. Hij hoort in de Europese bergen. In Nederland is hij een bosbouwsoort. Voor een inheemse naaldboom kijk je naar grove den, taxus of jeneverbes.
Waarom waaien sparren om?
Het wortelstel is plat. Op natte grond na een storm verliest de boom zijn houvast. Dat zie je in monoculturen meer dan bij een gemengde, doorwortelde bodem.
Kun je een kerstboom houden?
Alleen als hij in pot echt geworteld is, buiten heeft gestaan en je hem binnen hooguit een paar dagen haalt. De meeste gekapte bomen zijn niet bedoeld om te herplanten.
Gerelateerde soorten
Larix decidua
Europese lork
De Europese lork is een naaldboom die in de herfst geel wordt en zijn naalden verliest. Dat is geen ziekte. Hij wordt een hoge bosboom en hoort niet als haag in een voortuin.
Volle zon · april
Foto: Dominicus Johannes Bergsma, CC BY-SA 4.0
Pinus sylvestris
Grove den
De grove den heeft een oranje schors hoog in de kroon en naalden in paren. Hij verdraagt arme zandgrond en wordt op rijkere grond snel een hoge, ijle boom. In een kleine tuin is een den zelden de juiste schaal.
Volle zon · mei
Foto: Mickaël Delcey ( Silverkey ), CC BY-SA 3.0
Juniperus communis
Jeneverbes
De jeneverbes is een inheemse naaldstruik met een zeer variabele vorm, van zuil tot kruipend. Wilde struiken op de heide zijn beschermd door hun zeldzaamheid en horen niet te worden uitgegraven. In de tuin vraag je om kweekmateriaal, niet om een plant uit het veld.
Volle zon · mei en juni
Foto: Xemenendura, CC BY-SA 4.0
Thuja occidentalis
Levensboom
De levensboom wordt als haag geknipt, maar ongesnoeid is het een boom van meer dan tien meter. Knip alleen in het groene buitenkantje. Het loof is giftig voor paarden en vee.
Volle zon, Halfschaduw · april
Foto: Abraham, CC BY 4.0